Ngày 01/10/2026, tại trụ sở Cục Hải quan, Cục Hải quan tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành Luật Hải quan sửa đổi, bổ sung liên quan đến hoạt động GC, SXXK và DNCX

Tham dự hội thảo gồm đại diện một số đơn vị thuộc Cục Hải quan, các Chi cục Hải quan khu vực I, II, III, IV, V, XVIII, Học viện Tài chính, cùng đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất.

Hội thảo tập trung lấy ý kiến các đơn vị hải quan và cộng đồng doanh nghiệp đối với những nội dung dự kiến sửa đổi, bổ sung, nhằm bảo đảm quy định đầy đủ, chặt chẽ, phù hợp thực tiễn và có tính khả thi khi triển khai.

Ảnh: Quang cảnh hội thảo tại trụ sở Cục Hải quan ngày 01/10/2026.

Rà soát công tác quản lý gắn với hoạt động sản xuất

Nội dung hội thảo liên quan đến dự thảo Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan và dự thảo Thông tư hướng dẫn về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Phạm vi lấy ý kiến tập trung vào quản lý hàng hóa gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất.

Nhóm nội dung trọng tâm là thông báo, kiểm tra cơ sở gia công, sản xuất và địa điểm lưu giữ hàng hóa. Các quy định dự thảo đề cập trách nhiệm cung cấp, cập nhật thông tin của doanh nghiệp; việc kiểm tra nhà xưởng, máy móc, thiết bị, năng lực sản xuất; quản lý nguyên liệu, vật tư và sản phẩm tại những địa điểm đã thông báo. Đối với doanh nghiệp chế xuất, nội dung rà soát còn bao gồm điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan trước khi chính thức đi vào hoạt động.

Báo cáo quyết toán và kiểm tra tình hình sử dụng, tồn kho nguyên liệu, vật tư là nhóm vấn đề tiếp theo. Dự thảo đặt ra yêu cầu theo dõi nhập, xuất, tồn; đối chiếu báo cáo với hồ sơ, chứng từ và dữ liệu hải quan; xác định trường hợp kiểm tra trên cơ sở thông tin và dấu hiệu rủi ro. Trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp và việc xử lý kết quả kiểm tra cũng là những nội dung cần được quy định rõ.

Các vấn đề về thuê gia công lại, lưu giữ hàng hóa ngoài cơ sở sản xuất, thông báo vận chuyển và tiêu hủy hàng hóa được xem xét trong mối liên hệ với trách nhiệm giám sát. Đối với doanh nghiệp chế xuất, dự thảo đồng thời làm rõ thủ tục đối với hàng hóa đưa vào, đưa ra doanh nghiệp, trong đó có các trường hợp dự kiến không phải mở tờ khai nhưng phải thông báo cho cơ quan hải quan trước khi vận chuyển.

Phân định trách nhiệm theo từng nghiệp vụ và địa bàn quản lý

Tại hội thảo, nội dung chú trọng xác định rõ đầu mối thực hiện từng nghiệp vụ giữa Cục Hải quan, các Chi cục Hải quan khu vực và đơn vị hải quan quản lý trực tiếp địa bàn. Việc phân công được xem xét đồng bộ đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất, gắn trách nhiệm tiếp nhận thông tin với trách nhiệm kiểm tra, giám sát tại thực địa.

Theo đó, kiểm tra cơ sở sản xuất, tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư gắn với đơn vị hải quan quản lý nơi có cơ sở sản xuất; kiểm tra, quản lý địa điểm lưu giữ gắn với đơn vị quản lý nơi lưu giữ; kiểm tra cơ sở gia công lại gắn với đơn vị quản lý nơi nhận gia công lại. Đối với tiêu hủy hàng hóa, cần xác định trách nhiệm của hải quan nơi có cơ sở sản xuất và hải quan nơi tiêu hủy. Cách phân định này hướng tới làm rõ đơn vị xử lý từng công việc khi hoạt động của doanh nghiệp liên quan đến nhiều địa bàn.

Hội thảo cũng đặt vấn đề lựa chọn đầu mối nộp báo cáo quyết toán và phân công kiểm tra tương ứng, đồng thời làm rõ địa điểm đăng ký tờ khai gắn với nơi đặt trụ sở, chi nhánh, cửa khẩu nhập hoặc cơ sở sản xuất. Đây là những nội dung cần tiếp tục cụ thể hóa trong dự thảo để doanh nghiệp xác định được nơi thực hiện thủ tục và cơ quan hải quan xác định rõ trách nhiệm quản lý.

Ảnh: Đại biểu tham gia ý kiến về các nội dung dự kiến sửa đổi, bổ sung.

Làm rõ trình tự thủ tục phù hợp với từng loại hình

Một nội dung khác tại Hội thảo là xem xét thủ tục hải quan theo các giai đoạn hình thành và vận hành cơ sở sản xuất. Các mốc cần làm rõ gồm đăng ký đầu tư hoặc đăng ký kinh doanh, nhập khẩu máy móc, thiết bị và vật liệu xây dựng, hoàn thành xây dựng, thông báo và kiểm tra cơ sở sản xuất, nhập khẩu nguyên liệu, vật tư và xuất khẩu sản phẩm.

Trong tiến trình được đặt ra đối với doanh nghiệp chế xuất và sản xuất xuất khẩu, bước thông báo cơ sở sản xuất được bố trí sau giai đoạn hoàn thành xây dựng, tiếp đến là kiểm tra cơ sở sản xuất và nhập khẩu nguyên liệu, vật tư phục vụ sản xuất. Đối với gia công, bước thông báo cơ sở sản xuất được đặt sớm hơn, trước khâu nhập khẩu máy móc, thiết bị. Sự khác biệt này cần được thể hiện rõ trong quy định về thời điểm thông báo và điều kiện thực hiện thủ tục của từng loại hình.

Việc nhập khẩu nguyên liệu, vật tư phục vụ chạy thử cũng được đặt riêng trong tiến trình để xem xét cùng giai đoạn chuẩn bị sản xuất. Làm rõ các mốc này sẽ giúp xác định nghĩa vụ của doanh nghiệp và thời điểm cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, giám sát, phù hợp với quá trình đầu tư, xây dựng và tổ chức sản xuất thực tế.

Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Ban Giám sát quản lý về hải quan – Cục Hải quan chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu, giải trình để hoàn thiện dự thảo và hồ sơ theo quy định. Trọng tâm là cụ thể hóa trách nhiệm quản lý, làm rõ trình tự thủ tục và bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định áp dụng đối với gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất./.